Met Dollar Cost Averaging investeert u op vaste momenten een vast bedrag, ongeacht de marktomstandigheden.
Ontdek hoe deze strategie werkt, wat de voor- en nadelen zijn en wanneer periodiek beleggen bij u kan passen.
DCA methode bij beleggen
Veel beleggers zoeken naar het ideale moment om in de beurs te stappen. In de praktijk is dat bijzonder moeilijk. Zelfs professionele beleggers slagen er zelden in om consequent op het laagste punt te kopen en op het hoogste punt te verkopen.
Daarom kiezen veel particuliere beleggers voor een systematische aanpak: Dollar Cost Averaging, vaak afgekort tot DCA. Bij deze strategie wordt op vaste momenten een vast bedrag belegd, ongeacht de actuele marktomstandigheden.
DCA garandeert geen hoger rendement en beschermt niet tegen verliezen. De strategie kan beleggers wel helpen om hun instapmomenten te spreiden, emotionele beslissingen te beperken en gedurende langere tijd consequent vermogen op te bouwen.
Wat is Dollar Cost Averaging?
Dollar Cost Averaging is een beleggingsstrategie waarbij op vaste tijdstippen een vooraf bepaald bedrag wordt geïnvesteerd. Dat kan bijvoorbeeld iedere maand, ieder kwartaal of na ontvangst van het salaris.
Het bedrag kan worden belegd in onder meer aandelen, ETF’s of beleggingsfondsen. In plaats van in één keer een groot bedrag te investeren, worden de aankopen over meerdere momenten verspreid.
Omdat telkens ongeveer hetzelfde bedrag wordt ingelegd, verschilt het aantal effecten dat per aankoopmoment kan worden gekocht. Bij een lagere koers worden met hetzelfde bedrag meer effecten aangekocht. Bij een hogere koers worden juist minder effecten gekocht.
DCA bepaalt daarmee vooral wanneer en hoeveel iemand belegt. De strategie zegt niets over de kwaliteit van de gekozen belegging. Een slecht gespreide of structureel zwakke belegging wordt niet automatisch aantrekkelijk doordat er periodiek in wordt geïnvesteerd.
Hoe werkt periodiek beleggen?
Stel dat een belegger iedere maand €500 investeert in een ETF.
| Maand | Koers van de ETF | Inleg | Aantal aangekochte stukken |
|---|---|---|---|
| Januari | €100 | €500 | 5 |
| Februari | €80 | €500 | 6,25 |
| Maart | €125 | €500 | 4 |
| Totaal | €1.500 | 15,25 |
De belegger heeft in totaal €1.500 geïnvesteerd en daarvoor 15,25 stuks gekocht. De gemiddelde aankoopprijs bedraagt in dit voorbeeld ongeveer €98,36.
Dat gemiddelde is lager dan het rekenkundige gemiddelde van de drie koersen. Dit komt doordat bij de lagere koers relatief meer stukken zijn gekocht.
In de praktijk kunnen het aantal aangekochte effecten en het werkelijk belegde bedrag enigszins afwijken. Niet ieder effect kan fractioneel worden gekocht. Daarnaast kunnen transactiekosten, spreads, valutakosten en andere productkosten invloed hebben op het resultaat.
Twee verschillende vormen van DCA
Bij Dollar Cost Averaging is het belangrijk om onderscheid te maken tussen twee situaties.
Periodiek beleggen vanuit inkomen
Veel beleggers investeren iedere maand een deel van hun salaris. Het volledige toekomstige beleggingskapitaal is dan nog niet direct beschikbaar. Het geld komt geleidelijk binnen en wordt vervolgens periodiek belegd.
In deze situatie is DCA vaak geen bewuste keuze om beschikbaar kapitaal aan de zijlijn te houden. Het is vooral een praktische manier om over de tijd heen vermogen op te bouwen.
Een beschikbaar bedrag gespreid beleggen
Een andere situatie ontstaat wanneer iemand al over een groter bedrag beschikt, bijvoorbeeld na een erfenis, bonus of de verkoop van een woning of onderneming.
De belegger kan het volledige bedrag direct beleggen of ervoor kiezen om de investering over meerdere maanden te verdelen. Alleen in deze situatie is er een directe vergelijking mogelijk tussen DCA en een eenmalige investering.
Dat onderscheid is belangrijk. Historisch onderzoek naar DCA versus eenmalig beleggen gaat doorgaans uit van een bedrag dat vanaf het begin volledig beschikbaar is.
Waarom kiezen beleggers voor DCA?
Beleggen wordt een vaste routine
Door op vaste momenten een vast bedrag te beleggen, hoeft de belegger niet iedere maand opnieuw te bepalen of het een goed moment is om in te stappen. De aankoopbeslissing wordt onderdeel van een vooraf vastgesteld plan. Daardoor kan het eenvoudiger worden om jarenlang consequent te blijven beleggen. Deze aanpak sluit goed aan bij langetermijndoelen, zoals het opbouwen van aanvullend pensioenvermogen of kapitaal voor later.
De instapmomenten worden gespreid
Wie een groot bedrag op één moment belegt, is volledig afhankelijk van de koers op dat specifieke instapmoment. Bij DCA worden de aankopen over meerdere perioden verdeeld. Hierdoor wordt het risico beperkt dat het volledige bedrag vlak voor een forse beursdaling wordt geïnvesteerd. Daar staat tegenover dat de belegger ook niet direct volledig profiteert wanneer de markt na de eerste investering blijft stijgen.
Emoties krijgen minder invloed
Financiële markten bewegen voortdurend. Tijdens sterke koersdalingen kunnen angst en onzekerheid ertoe leiden dat beleggers aankopen uitstellen. Na een langdurige stijging kunnen hebzucht en angst om rendement te missen juist aanleiding zijn om impulsief in te stappen.
Een vooraf bepaald beleggingsschema kan helpen om dergelijke emotionele beslissingen te beperken. De aandacht verschuift van dagelijkse koersbewegingen naar het langetermijndoel. Dat betekent niet dat een beleggingsplan nooit moet worden geëvalueerd. Het voorkomt vooral dat iedere marktbeweging automatisch tot een nieuwe beslissing leidt.
De strategie is toegankelijk
Voor periodiek beleggen is niet noodzakelijk een groot startkapitaal nodig. Beleggers kunnen beginnen met een bedrag dat past bij hun inkomen, vaste lasten, financiële buffer en risicobereidheid. Hierdoor kan DCA een laagdrempelige manier zijn om geleidelijk een portefeuille op te bouwen.
De kracht van beurscorrecties
Tijdens een beurscorrectie dalen de koersen van veel aandelen en ETF’s. Voor bestaande beleggers betekent dit doorgaans dat de waarde van de portefeuille afneemt.
Een belegger die zijn periodieke aankopen voortzet, kan bij lagere koersen met hetzelfde bedrag meer effecten kopen. Hierdoor kan de gemiddelde aankoopprijs van de positie dalen. Of dat uiteindelijk gunstig uitpakt, hangt af van het toekomstige koersverloop en de kwaliteit van de onderliggende belegging. Een lagere aankoopprijs garandeert namelijk geen winst.
Wanneer een breed gespreide markt na een correctie herstelt, kunnen de effecten die tijdens de daling tegen lagere prijzen zijn aangekocht extra bijdragen aan het herstel van de portefeuille. Bij een individuele onderneming die structureel verslechtert of failliet gaat, hoeft dat herstel echter nooit plaats te vinden.
DCA maakt een belegging daarom niet automatisch veiliger. Spreiding, productselectie en risicobeheer blijven minstens zo belangrijk als het moment van aankoop.
DCA versus Lump Sum Investing
Wanneer een belegger direct over het volledige kapitaal beschikt, kan hij kiezen tussen periodiek instappen en een eenmalige investering. Die laatste aanpak wordt ook wel lump sum investing genoemd.
Historisch gezien heeft een eenmalige investering in veel onderzoeken vaker een hoger eindrendement opgeleverd. De verklaring is dat aandelenmarkten op lange termijn vaker stijgen dan dalen. Wie het volledige bedrag direct belegt, is gemiddeld langer aan de markt blootgesteld.
DCA kan in een stijgende markt juist rendement kosten. Een deel van het kapitaal blijft dan tijdelijk onbelegd en profiteert niet van de koersstijging.
Toch kan periodiek instappen voor sommige beleggers een passende keuze zijn. Het verkleint de kans dat het volledige bedrag vlak voor een forse daling wordt geïnvesteerd en kan het psychologisch eenvoudiger maken om daadwerkelijk te beginnen.
De keuze tussen beide strategieën hangt onder meer af van:
- de beschikbaarheid van het kapitaal;
- de lengte van de beleggingshorizon;
- de financiële buffer;
- de persoonlijke risicobereidheid;
- de ervaring van de belegger;
- de mate waarin tijdelijke verliezen kunnen worden verdragen.
Een strategie die theoretisch het hoogste verwachte rendement biedt, is niet automatisch de beste strategie voor iedere belegger. De gekozen aanpak moet ook uitvoerbaar en vol te houden zijn.
Wanneer werkt DCA minder goed?
Dollar Cost Averaging kent ook beperkingen. We lichten ze hieronder toe.
- Tijdens langdurig stijgende markten
Wanneer de markt gedurende lange tijd blijft stijgen, worden de latere aankopen tegen steeds hogere koersen uitgevoerd. Een belegger die vanaf het begin het volledige bedrag had geïnvesteerd, zou in dat scenario doorgaans meer profiteren van de stijging. - Bij hoge transactiekosten
Wanneer voor iedere aankoop een vaste commissie wordt aangerekend, kunnen frequente kleine transacties relatief duur zijn. Stel dat een belegger per aankoop €5 betaalt. Bij een maandelijkse inleg van €100 bedraagt de directe transactiekost al 5% van het orderbedrag. Bij een inleg van €1.000 is dat nog 0,5%. Beleggers doen er daarom goed aan om niet alleen naar de frequentie van hun aankopen te kijken, maar ook naar de verhouding tussen de ordergrootte en de totale kosten. - Bij een ongeschikte belegging
Periodiek blijven bijkopen in een dalend aandeel is niet automatisch verstandig. De koers kan dalen doordat de financiële vooruitzichten van een onderneming structureel zijn verslechterd. DCA mag daarom niet worden verward met blind middelen in iedere belegging. De onderliggende investering moet regelmatig worden beoordeeld op kwaliteit, risico en aansluiting bij de portefeuille. - Bij een korte beleggingshorizon
DCA is vooral gericht op de langere termijn. Wie het belegde geld op korte termijn nodig heeft, loopt het risico dat een beursdaling onvoldoende tijd krijgt om te herstellen. Voor financiële doelen op korte termijn kunnen minder volatiele oplossingen geschikter zijn.
Is DCA vooral geschikt voor ETF’s?
DCA kan worden toegepast op aandelen, ETF’s en andere beursgenoteerde producten. De risico’s verschillen echter sterk per type belegging.
Breed gespreide ETF’s worden vaak gebruikt voor periodieke strategieën omdat zij met één aankoop toegang kunnen bieden tot tientallen, honderden of zelfs duizenden ondernemingen. Hierdoor is het risico doorgaans beter gespreid dan bij een investering in één individueel aandeel.
Ook een breed gespreide ETF kan in waarde dalen en verlies opleveren. Spreiding voorkomt niet alle risico’s, maar beperkt wel de afhankelijkheid van één onderneming.
Bij individuele aandelen is aanvullend onderzoek belangrijk. Beleggers moeten onder meer kijken naar de financiële gezondheid, waardering, concurrentiepositie en toekomstverwachtingen van het bedrijf.
Conclusie
Dollar Cost Averaging is een systematische manier om op vaste momenten een vast bedrag te beleggen. De strategie kan beleggers helpen om hun instapmomenten te spreiden, emoties minder invloed te geven en regelmatig vermogen op te bouwen.
DCA levert historisch gezien niet noodzakelijk het hoogste verwachte rendement op wanneer het volledige kapitaal al direct beschikbaar is. Een eenmalige investering profiteert gemiddeld eerder van stijgende markten. Periodiek beleggen kan daarentegen beter aansluiten bij beleggers die hun kapitaal geleidelijk uit hun inkomen opbouwen of die het psychologisch moeilijk vinden om een groot bedrag in één keer te investeren.
De strategie neemt de risico’s van beleggen niet weg. Een lagere gemiddelde aankoopprijs garandeert geen winst en een belegging hoeft zich na een daling niet te herstellen. Productkeuze, spreiding, kosten, beleggingshorizon en risicobereidheid blijven daarom essentieel.
