Margin bij opties: hoe werkt het en hoeveel heeft u nodig?

Bij het schrijven van opties moet u voldoende onderpand aanhouden om aan uw verplichtingen te kunnen voldoen. Dit wordt ook wel margin genoemd.

Maar hoeveel margin heeft u nodig en wat gebeurt er als uw beschikbare middelen onvoldoende zijn?

In dit artikel leggen we uit hoe margin bij opties werkt, welke factoren de vereisten beïnvloeden en wat de belangrijkste risico’s zijn.

Wat is margin bij opties?

Margin is het onderpand dat u op uw beleggingsrekening moet aanhouden om bepaalde posities te kunnen openen of aanhouden. Bij geschreven opties dient dit onderpand als zekerheid voor de verplichtingen die u aangaat.

Wanneer u een optie koopt, betaalt u vooraf de optiepremie. Uw maximale verlies op de gekochte optie is in beginsel beperkt tot deze premie en de transactiekosten.

Bij het schrijven (verkopen) van een optie ligt dat anders. U ontvangt de optiepremie, maar neemt tegelijkertijd een verplichting op u. Bij een geschreven calloptie kunt u verplicht worden de onderliggende waarde tegen de uitoefenprijs te leveren. En bij een geschreven putoptie kunt u verplicht worden de onderliggende waarde tegen de uitoefenprijs te kopen.

Omdat deze verplichtingen tot aanzienlijke verliezen kunnen leiden, moet er voldoende onderpand beschikbaar zijn. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen drie begrippen:

De margin is dus niet hetzelfde als de ontvangen premie. Ook vormt de marginvereiste geen bovengrens voor het mogelijke verlies.

Margin bij gedekte vs. ongedekte opties

De benodigde margin hangt onder meer af van de manier waarop u een optie schrijft. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen gedekte en ongedekte opties.

Gedekt schrijven van opties

Bij een gedekte optie staat er een onderliggende waarde of voldoende geld tegenover de verplichting. Twee bekende voorbeelden zijn de covered call en de cash-secured put.

Bij een covered call schrijft u een calloptie op aandelen die u al in bezit heeft. Stel dat u 100 aandelen bezit die momenteel € 100 per stuk waard zijn. U schrijft vervolgens een calloptie met een uitoefenprijs van € 105 en ontvangt € 2 premie per aandeel.

Wanneer de optie wordt uitgeoefend, kunt u aan de leveringsverplichting voldoen met de aandelen die u al bezit. Het risico is echter niet verdwenen. Daalt het aandeel bijvoorbeeld naar € 80, dan verliest u € 2.000 op de aandelen. De ontvangen premie van € 200 beperkt het totale verlies tot € 1.800, exclusief kosten. Daarnaast profiteert u niet volledig van een koersstijging boven de uitoefenprijs van € 105.

Bij een cash-secured put schrijft u een putoptie terwijl u voldoende geld beschikbaar houdt om de aandelen bij eventuele uitoefening te kopen. Stel dat u een putoptie schrijft met een uitoefenprijs van € 95 en een contractgrootte van 100 aandelen. Om de aandelen bij uitoefening te kunnen kopen, heeft u € 9.500 nodig.

Ontvangt u € 2 premie per aandeel, dan ontvangt u € 200. Wanneer het aandeel vervolgens naar nul daalt, kan het verlies oplopen tot € 9.300, exclusief kosten. Ook wanneer u de volledige aankoopverplichting met eigen geld kunt financieren, blijft het koersrisico dus aanzienlijk.

Ongedekt schrijven van opties

Bij ongedekt schrijven heeft u niet de aandelen of de volledig gereserveerde middelen tegenover de verplichting staan. Een broker verlangt daarom voldoende onderpand op uw rekening in de vorm van margin. Bij een ongedekt geschreven calloptie kan het verlies in theorie onbeperkt oplopen, omdat de koers van een aandeel onbeperkt kan stijgen.

Een ongedekt geschreven putoptie is het verlies in theorie begrensd, aangezien een aandeel niet verder dan nul kan dalen. Het maximale verlies kan echter nog steeds aanzienlijk groter zijn dan de beschikbare middelen op uw rekening.

Initiële margin en onderhoudsmargin

Bij margin wordt onderscheid gemaakt tussen twee belangrijke begrippen: initiële margin en onderhoudsmargin.

In uw handelsplatform vindt u daarnaast twee belangrijke waarden:

De beschikbare middelen worden berekend door de initiële margin af te trekken van de relevante rekeningwaarde (Equity with Loan Value). Voor de beschikbare liquiditeiten wordt de onderhoudsmargin van deze rekeningwaarde afgetrokken.

Vooral de beschikbare liquiditeiten zijn belangrijk. Wanneer deze waarde onder nul komt, voldoet uw rekening niet meer aan de onderhoudsmarginvereisten en kunnen posities automatisch worden gesloten.

Waarom kan de marginvereiste veranderen?

Een belangrijk kenmerk van margin is dat de vereiste niet vaststaat. Ook wanneer u zelf geen nieuwe transacties uitvoert, kan de benodigde margin veranderen. Dit komt doordat het risico van uw portefeuille voortdurend wordt beïnvloed door de marktomstandigheden. De belangrijkste factoren zijn:

Rekenvoorbeeld: hoe kan een margintekort ontstaan?

Stel dat u één ongedekte calloptie schrijft op een aandeel dat momenteel € 100 noteert. De calloptie heeft een uitoefenprijs van € 105. U ontvangt een premie van € 2 per aandeel, oftewel € 200 voor één contract van 100 aandelen. De waarde van uw beleggingsrekening bedraagt bij aanvang € 5.000.

We gaan ervan uit dat u voor deze positie aanvankelijk € 1.800 aan onderhoudsmargin nodig heeft. Uw beschikbare liquiditeiten bedragen daarmee € 3.200. Vervolgens stijgt de aandelenkoers en neemt ook het risico van de geschreven calloptie toe.

Dit is een vereenvoudigd, fictief voorbeeld. De optieprijzen en marginbedragen zijn aannames en geen exacte berekeningen. Transactiekosten en overige posities zijn buiten beschouwing gelaten.

In dit voorbeeld daalt de rekeningwaarde door het oplopende verlies op de geschreven calloptie. Tegelijkertijd stijgt de onderhoudsmargin doordat de positie risicovoller wordt. Hierdoor daalt de beschikbare liquiditeit van € 3.200 naar een negatief bedrag van € 250.

Er ontstaat dus op twee manieren druk op de rekening: de positie verliest waarde én de benodigde margin neemt toe. Bij negatieve beschikbare liquiditeiten kunnen posities automatisch worden gesloten om het risico te beperken. Dit voorbeeld laat bovendien zien waarom de oorspronkelijke marginvereiste niet hetzelfde is als het maximale verlies.

Wat is een margin call?

Een margin call is een verzoek om extra onderpand beschikbaar te stellen wanneer uw rekening niet meer aan de marginvereisten voldoet. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren na een sterke koersbeweging of een stijging van de volatiliteit. Bij een margintekort kan het nodig zijn om extra geld te storten of posities te verkleinen.

Interactive Brokers, de uitvoerende broker van LYNX, kan posities automatisch sluiten wanneer niet aan de vereisten wordt voldaan. Dit kan zonder voorafgaande kennisgeving gebeuren. Bij een gedwongen sluiting bepaalt u niet zelf het exacte uitvoeringsmoment. Zeker bij sterk bewegende of minder liquide markten kan dat tot ongunstige prijzen leiden.

Bovendien is het mogelijk dat een positie niet tijdig wordt gesloten om verdere verliezen te voorkomen. Het verlies kan daardoor groter worden dan uw oorspronkelijke inleg. In uitzonderlijke situaties kan zelfs een negatief rekeningsaldo ontstaan waarvoor u verantwoordelijk blijft. Het is daarom belangrijk om niet alleen de marginvereiste te controleren, maar ook voldoende beschikbare liquiditeiten aan te houden.

Waar vindt u de marginvereisten?

Voordat u een optieorder plaatst, kunt u in uw handelsomgeving bekijken welke invloed de order naar verwachting heeft op de marginvereisten.

Deze informatie geeft een indicatie van de benodigde margin voor de betreffende transactie. De daadwerkelijke marginvereisten kunnen later veranderen door koersbewegingen, volatiliteit of aangepaste vereisten van de broker.

Voorkom een margintekort

Bij het schrijven van opties is het belangrijk om niet uitsluitend te kijken naar de ontvangen premie en de margin die nodig is om de positie te openen. U moet ook rekening houden met mogelijke veranderingen gedurende de looptijd.

Enkele aandachtspunten zijn:

Voldoende beschikbare liquiditeiten kunnen helpen om onverwachte marktbewegingen op te vangen. Dit neemt het risico op verliezen of gedwongen liquidaties echter niet weg.