Grafiekpatronen: technische analyse deel 2

Eerder publiceerden wij het artikel Wat is technische analyse precies? Een inleiding in TA deel 1. In dit tweede deel van de uitleg over technische analyse gaan we het hebben over grafiekpatronen. Hoe herkent u de verschillende patronen en wat kunt u uit deze patronen opmaken?

Onderwerpen die in dit artikel worden besproken:

  • Bull, bear & fish
  • Korte uitleg over de twee soorten hoofdpatronen
  • Soorten driehoeken
  • De wig / wedge
  • Diamant

technische analyse bull market vs bear market

Bull market, bear market & fish market

Voordat we beginnen met de verschillende soorten koerspatronen, is het belangrijk om de basis helder te hebben. Aandelenbeurzen en andere onderliggende waarden kunnen zich in drie soorten trends bevinden.

Bull market / Stijgende trend

De markt die het vaakst voorkomt en waar de meeste beleggers van smullen is de bullmarkt. De bullmarkt wordt gekenmerkt door stijgende koersen en gaat veelal gepaard met een lage(re) volatiliteit. Er is ‘officieel’ sprake van een bullmarkt indien het aandeel of de index 20% stijgt vanaf het recente dieptepunt.

Bear market / Dalende trend

Vooral populair onder daytraders, de bearmarkt. Deze markt wordt gekenmerkt door dalende koersen en veelal een hoge(re) volatiliteit. Er is sprake van een bearmarkt indien het aandeel of de index 20% daalt vanaf de recente top. De meest recente bearmarkt vond plaats tussen 2008 tot 2011

Fish market / Zijwaartse trend

Tot slot hebben we nog de bekende uitspraak “It’s time to go fishing”. Dit duidt op het feit dat de markt zijwaarts beweegt en er dus weinig te beleven valt. In deze markt kunnen de dagelijkse koersuitslagen wel groot zijn, maar per saldo komt de onderliggende waarde nauwelijks van hun plek.

Een dergelijke markt hebben we in het jaar 2016 ruim een half jaar gezien. De dagelijkse koersuitslagen waren groot, maar per saldo was de beweging zijwaarts, zoals te zien is in bovenstaande grafiek.

Korte uitleg over de koerspatronen

Koersgrafieken kunnen koerspatronen bevatten die een zekere voorspellende waarde kunnen hebben. Het is handig om deze te kunnen herkennen. Er zijn twee soorten koerspatronen:

Continueringspatronen zijn patronen die een trend tijdelijk onderbreken, waarna de trend op een later moment wordt voortgezet.

Omkeringspatronen geven het einde van een bestaande trend aan. Na de voltooiing van een omkeerpatroon wordt vaak een tegengestelde trend gestart. Sommige patronen die we in dit artikel bespreken, kunnen zowel een trend continueren als omkeren.

Driehoeken

Symmetrische driehoek / symmetrical triangle (EN)

In onderstaande grafiek van de Semiconductor ETF zien we de symmetrische driehoek. Dit patroon heeft minstens enkele weken nodig om zich te vormen. Op een daggrafiek duurt de vorming van dit patroon ongeveer drie maanden, maar enkele weken of juist langer is ook mogelijk. Uiteraard kan een patroon zich ook intraday vormen op bijvoorbeeld een 5 minuten grafiek.

 

Per trendlijn zijn minstens twee raakvlakken (maar bij voorkeur drie) benodigd om van een geldig patroon te kunnen spreken.  Des te meer raakvlakken de trendlijnen hebben, des te sterker het patroon. Heeft u het patroon in een grafiek erkend, dan kunt u hier op twee manieren op inspelen.

Allereerst kunt u een tegengestelde positie innemen als u verwacht dat de steun- of weerstandslijn geraakt wordt. U verwacht dus dat het patroon zich voortzet.

Een andere mogelijkheid is inspelen op een uitbraak uit de bestaande trend. Hierbij is het belangrijk dat u pas een positie inneemt als de koers daadwerkelijk uitbreekt.

Voor een bevestiging is een slotkoers buiten de gestelde bandbreedte vereist. Daarnaast moet een break-out op een stijgend volume plaatsvinden.

Oplopende driehoek / Ascending triangle (EN)

De oplopende driehoek is een bullish koerspatroon. Dit houdt concreet in dat de kans dat de koers opwaarts uitbreekt het grootst is. In de onderstaande grafiek van Bank of America zien we een dergelijk patroon.

De bovenste weerstandslijn is horizontaal, terwijl de bodemlijn oploopt. De ruimte tussen beide lijnen worden steeds kleiner, waarna op basis van technische analyse een opwaartse uitbraak verwacht mag worden. Gedurende de totstandkoming van dit patroon daalt het volume, om op het moment dat de break-out plaatsvindt weer toe te nemen.

Dalende driehoek / Descending triangle (EN)

Het tegenovergestelde patroon is de dalende driehoek, met een uitbraak welke statistisch gezien vaker naar beneden plaatsvindt. Een bearish patroon dus. De onderste steunlijn is horizontaal, terwijl de toppenlijn naar beneden loopt.

Trading range

Rechthoek /  horizontal bandwidth

Het laatste zijwaartse patroon is eigenlijk geen driehoek, maar een rechthoek. Dit is een traditioneel consolidatiepatroon zoals we die vaak zien. In onderstaande grafiek van de AEX-index een duidelijk voorbeeld van een consolidatiefase.

Ook hier geldt weer dat u daadwerkelijk moet wachten totdat de uitbraak daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Doorgaans gaat een uitbraak gepaard met een hoger volume. Na een opwaartse uitbraak verandert de voormalige weerstand in een steunniveau. Bij een neerwaartse uitbraak verandert het voormalige steunniveau in een weerstand.

De wig / wedge

Het volgende koerspatroon die ik behandel is de wig. Een wig heeft enkele overeenkomsten met de driehoeken die we hierboven hebben behandeld. Er bestaan twee verschillende smaken, de stijgende wig en de dalende wig.

Dalende wig / Falling wedge (EN)

De dalende wig bestaat uit een dalende weerstandslijn en een minder scherp dalende steunlijn. Dit is de bandbreedte waartussen de koers noteert. Ondanks dat de naam anders doet vermoeden, is de uitbraak uit een dalende wig vrijwel altijd opwaarts.

In bovenstaande grafiek zien we een dalende wig. Zoals eerder besproken, is de uitbraak uit de trading range nagenoeg altijd opwaarts. Ook in bovenstaand voorbeeld kreeg de aandelenkoers na de uitbraak een positief vervolg.

Stijgende wig / Rising wedge (EN)

De stijgende wig is exact het omgekeerde van een dalende wig. Een mogelijke uitbraak vindt nagenoeg altijd neerwaarts plaats. Daarnaast is ook bij zowel de stijgende als de dalende wig belangrijk dat het volume toeneemt tijdens een uitbraak. In onderstaande afbeelding zien we een relatief kleine rising wedge op de daggrafiek van de AEX. Het koersdoel is doorgaans het begin van de rising wedge. In dit geval dus circa 526 punten.

Diamonds

Diamant formatie / Diamond formation (EN)

Dit patroon komt niet zo heel vaak voor en is vrij lastig te herkennen. Het patroon kenmerkt zich door een periode van stijgende toppen en lagere bodems die later omslaan in lagere toppen en hogere bodems. Hierdoor wordt een patroon zichtbaar dat de vorm heeft van een diamant. Het patroon kan zowel een bodemformatie zijn, een continueringspatroon als een toppatroon. Het beste is om de uitbraak uit het patroon af te wachten om zo de richting te bepalen. Het koersdoel kan berekend worden door de afstand van de top tot aan de bodem van het patroon op te meten. Dezelfde afstand wordt op het uitbraakpunt toegevoegd waardoor een koersdoel ontstaat.

 

Wilt u gaan handelen op basis van bovenstaande patronen? Dan is het belangrijk om in het achterhoofd te houden dat u moet wachten met het innemen van posities tot het patroon volledig heeft plaatsgevonden. Denk bijvoorbeeld aan een uitbraak uit een patroon. Het is zaak dat u pas instapt als de koers daadwerkelijk boven de weerstand uitbreekt.

Daarnaast raad ik u aan om niet alleen naar de patronen te kijken, maar dit te combineren met andere technische in indicatoren waar ik in week 6 uitgebreid op terugkom. Hier bij is het handelsvolume een belangrijk gegeven om in de gaten te houden. Een stijgend volume maakt de kans van slagen over het algemeen groter.

Technische analyse software

Om zelf een goede technische analyse te maken is betrouwbare TA software essentieel. Het LYNX Handelsplatform beschikt over veel tools waarmee u eenvoudig steun-, weerstand- en trendlijnen kunt trekken om de koersgrafieken vanuit een technisch oogpunt te kunnen benaderen. De software beschikt tevens over meer dan 80 technische indicatoren.

Cursus technische analyse

Wilt u graag een cursus of een masterclass over technische analyse volgen? Schrijf u dan gratis in voor een LYNX Masterclass. Wekelijks zijn verschillende beursexperts te gast in de LYNX Studio. In deze online masterclasses bespreken zij verschillende onderwerpen, waaronder technische analyse. U kunt tevens alle eerder opgenomen masterclasses terugkijken in het LYNX Masterclass archief.

De informatie in deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en geldt niet als aanbeveling tot het doen van enige belegging. De auteur heeft geen positie in één van voornoemde financiële instrumenten.

LYNX Masterclass: 5 populaire technische indicatoren door technisch analyst Edward Loef

De populairste indicatoren zijn de ‘moving averages’ (MA) en de ‘relatieve sterkte index’ (RSI). De ‘MACD’, ‘Stochastics’ en ‘Directional Movement Indicator’ (DMI) verdienen echter net zo veel aandacht.  In deze masterclass vertel ik,  technisch analist Edward Loef,  u alles over deze technische indicatoren.

Beleggingsspecialist LYNX

Justin Blekemolen is beleggingsspecialist bij LYNX Beleggen. Hij schrijft columns over actuele onderwerpen op de beurs en bespreekt dagelijks het laatste beursnieuws in de LYNX Morning Call. Zijn columns zijn te volgen via het LYNX Kennisportaal en zijn persoonlijke Twitter.  In het verleden is Justin meerdere jaren actief geweest als technisch analist bij IEX en de Tostrams Groep.

Gerelateerde artikelen

Contact icon Bel gratis naar
0800 2030
Contact icon E-mail naar
info@lynx.nl
Contact icon Chat met een
LYNX medewerker
Contact icon WhatsApp via
06 31 27 27 27