Dow Theory van Charles Dow uitgelegd – De grondlegger van de Technische Analyse

De Dow theory ligt aan de basis van de belangrijkste uitgangspunten van de hedendaagse technische analyse.

De theorie werd ontwikkeld door Charles Dow en hij wordt dan ook beschouwd als de grondlegger van de technische analyse.

De Dow theory berust op zes basisprincipes die ik in dit artikel uitgebreid zal behandelen.

In dit artikel bespreken we de volgende onderwerpen:

  • Wat is de Dow theory?
  • De 6 basisprincipes
  • Kritiek op Dow theory

Dow Theory van Charles Dow uitgelegd - De grondlegger van de Technische Analyse

Wat is de Dow Theory?

Om te kunnen begrijpen hoe technische analyse is ontstaan moeten we beginnen bij de Dow theory. Deze theorie is ontwikkeld door Charles Henrey Dow en hij wordt dan ook gezien als een van de grondleggers van Technische Analyse. Charles Dow deed jarenlang onderzoek naar koersgedrag op de financiële markten. Zijn bevindingen werden vanaf 1889 gepubliceerd in de Wall Street Journal. Hij was een van de editors bij de krant die vandaag de dag tot een van de meest gerenommeerde kranten op Wall Street behoort.

Charles Dow schreef jarenlang artikelen voor de krant, maar heeft de term ‘dow theory’ nooit zelf gebruikt. Na zijn dood hebben andere analisten zijn werk verzameld en uit 255 artikelen informatie gehaald en samengevat tot dat wat nu bekend staat als de Dow Theory. Deze theorie bestaat uit 6 basisbeginselen waarop vele technisch analisten tot in het heden hebben voortgeborduurd.

De theorie gaat er in beginsel van uit dat al het nieuws al in de koersen is verdisconteerd en dat de markt altijd gelijk heeft. Volgens Dow bewegen koersen bovendien niet chaotisch, maar in duidelijke trends. Zijn definitie van een trend en de focus op de zogeheten ‘prijsactie’ vormen de belangrijkste uitgangspunten van de moderne technische analyse. De Dow theory bestaat uit 6 basisprincipes die ik hieronder zal toelichten.

De 6 basisprincipes van de Dow Theory

1. De markt verdisconteerd alles

Charles Dow gaf aan dat alle informatie die de vraag of aanbod kunnen beïnvloeden verdisconteerd zal worden in de markten en dus meteen zichtbaar is in de prijzen van aandelen, indices en grondstoffen.

De technische analyse gaat ervan uit dat alle koers relevante informatie en nieuws in de prijs is verdisconteerd. Van publieke bedrijfsinformatie tot economische factoren en toekomstverwachtingen. 

Dit principe staat vandaag de dag beter bekend als de Efficiënte Markt Hypothese (EMH). De theorie werd bekender nadat professor Eugene Fama deze publiceerde in de Journal of Finance. Deze wetenschappelijke theorie gaat er vanuit dat in de prijs van aandelen alle publieke informatie en toekomstverwachtingen verwerkt zitten.

Een van de belangrijkste conclusies van de theorie is dat het onmogelijk is om structureel betere beleggingsresultaten te behalen dan gemiddeld behalve door geluk. Alle bekende informatie in de markt is reeds in de prijzen verwerkt, en toekomstige ontwikkelingen zijn onvoorspelbaar. Kort samengevat: De markt heeft altijd gelijk, ook al heeft de markt ongelijk. 

2. De markt bestaat uit drie trendbewegingen

Volgens Charles Dow bestaat de markt uit drie trendbewegingen. Het gaat hierbij om de verschillende trends die voorkomen op verschillende timeframes. 

De primaire trend is de hoofdbeweging van de onderliggende waarde. Het gaat hierbij veelal om trends die langer dan een jaar duren en veelal meerdere jaren voortduren. In de grafiek van het aandeel Apple hieronder ziet u hoe de koers al ruim 10 jaar in een stijgende trend beweegt. In de tussentijd daalde de koers meerdere keren met wel 35-50%.

De secundaire trend duidt op de correctiebeweging die plaatsvind en dus tegenovergesteld is aan de primaire trend. Deze correctiebewegingen duren doorgaans enkele weken tot een jaar, maar altijd korter dan de primaire trend.  Binnen een opgaande primaire trend zal er een neergaande secundaire trend zichtbaar zijn en andersom.

De tertiaire trend geeft de kortetermijnbewegingen weer en duiden op tijdsperiodes van intraday tot enkele weken. Deze trends geven de dagelijkse koersfluctuaties van aandelen weer en zijn voornamelijk interessant voor korte termijn beleggers/traders. Bij daytrading zijn deze korte bewegingen interessant en is de juiste timing van wezenlijk belang. Voor defensieve lange termijn beleggers is het juist van belang dat zij zich niet laten afleiden door deze korte bewegingen. Des te meer u zich focust op de tertiaire trend des te groter de kans op foutieve voorspellingen toeneemt.

Bovenstaande trends zijn overigens op meerdere manieren interpreteerbaar. De primaire trend die soms extreem lang duurt kan ook gezien worden als de ‘Major Trend’ bijvoorbeeld zoals hieronder. Het belangrijkste is dat u in staat bent de verschillende trends te onderscheiden.

3. De primaire/major market trend kent drie fasen

De Dow Theory gaat ervan uit dat de markt slechts 3 verschillende fases kent. Charles Dow labelde deze fases als de “accumulation phase”, “public participation(absorption) phase” en de “distribution phase.”

De eerste fase is de accumulatiefase waarin de koersen zijwaarts bewegen. In deze fase koopt het slimme geld vaak aandelen in terwijl de rest van de markt als het ware nog ligt te slapen. Tijdens deze fase verandert de koers niet veel en beweegt de onderliggende waarde in een zijwaartse trend. De zijwaartse trend wordt gekenmerkt door gelijke toppen en bodems.

In de tweede fase zijn de meeste trendvolgers actief en kan worden gezien als de absorptiefase. Nadat de meeste geïnformeerde beleggers de markt al hebben betreden zal de accumulatiefase overgaan in de ‘publieke participatie’ fase. Tijdens deze fase zien we een stijgende trend en zullen de trendvolgers en technische georiënteerde beleggers instappen. De koersen zullen gaan stijgen en tegelijkertijd zal vaak het fundamentele nieuws voor de onderliggende waarde verbeteren. De stijgende trend kenmerkt zich door stijgende toppen en bodems. 

In de derde fase zal het grote publiek instappen doordat het positieve nieuws ook de speculanten naar de markt heeft getrokken. Het slimme geld zal juist zijn posities weer afbouwen waardoor de markt weer in een zijwaartse trend terecht komt. De zijwaartse trend wordt wederom gekenmerkt door gelijke toppen en bodems.

Deze fases zijn door de bekende belegger Richard Wyckoff later nog eens bestempeld als de Wyckoff Price Cycle. In deze schematische weergave hieronder ziet u de verschillende fases. Er is echter ook nog een 4e fase toegevoegd waarin de koersen dalen.

4. Marktgemiddelden moeten elkaar bevestigen

Charles Dow constateerde na uitgebreid onderzoek dat de verschillende indices elkaar moesten bevestigen om een grote trend te bevestigen. Aan het einde van de 19e eeuw was de Amerikaanse economie een sterk groeiende industrie en de producten moesten via het spoor of via vrachtboten worden vervoerd. Charles Dow creëerde hiervoor twee indices, de ‘Dow Jones Industrial Index’ en de ‘Dow Jones Transportation Index’. Dow stelde dat in een gezonde bullmarket de twee indices elkaar moesten bevestigen. Dat wil zeggen dat bij stijgende aandelenbeurzen beide indices uiteindelijk nieuwe hogere koerstoppen dienen te vormen.

Zijn theorie was simpel: Volgens Dow stijgen de winsten van de fabrikanten bij een hogere productie. Als ze meer produceren, moeten ze echter ook meer goederen naar de consument vervoeren. Als een investeerder dus op zoek is naar tekenen van een gezonde economie, dan zou hij ook moeten kijken naar de prestaties van de aandelen van de bedrijven die de goederen vervoeren. De Dow Jones Transportation Index moet dus ook stijgen want daar stonden de aandelen van belangrijke spoorweg en scheepsvaartbedrijven genoteerd.

In de onderstaande afbeelding ziet u beide indices. Opvallend is het feit dat de Dow Jones Index (groene lijn) dit jaar nog een hogere top heeft neergezet. De Dow Jones Transportation Index heeft echter geen nieuwe highs meer neergezet. Volgens de Dow Theory is het bovenstaande gegeven dus een slecht teken, want blijkbaar vallen de transportcijfers in de VS tegen.

5. Trends worden bevestigd door volume

Volgens de Dow Theory moeten trends worden bevestigd door het volume. Dit principe houdt in dat het volume dient toe te nemen bij (primaire) koersstijgingen en juist af te nemen bij (secundaire) koersdalingen. Volgens Dow vertelt het volume veel over de kracht van een beweging. Een hoog volume zou volgens hem de ‘echte’ richting van de brede markt representeren. Een beweging op een hoog volume zou vervolgens voor een langere tijd kunnen aanhouden en aangeven dat er een (belangrijke) trend is gestart. Indien het volume hoog is bij een dalende koers zou dit kunnen betekenen dat de primaire trend neerwaarts is.

Een interessante indicator die focust op volume is de OBV indicator. Meer over deze indicator leest u hier: On-Balance Volume (OBV) indicator

6. Trends bestaan totdat het tegendeel is bewezen

Het laatste principe van de Dow Theory is van wezenlijk belang bij het juist toepassen van technische analyse. Volgens Dow is een trend actief totdat het tegendeel is bewezen. Hoewel het soms lijkt dat een aandeel zich in een dalende trend begeeft, kan de koers soms weer zeer snel de voorgaande beweging voortzetten. Bij dit principe is het dus goed om rekening te houden met de verschillende trendbewegingen zoals hierboven besproken. Een stijgende trend kenmerkt zich door stijgende toppen en bodems. Zolang dit patroon zich voortzet heeft de stijgende trend, ook bij tijdelijke dalingen, het voordeel van de twijfel.

Kritiek op de Dow theory

In de afgelopen 100 jaar is er behoorlijk vaak kritiek geuit op de Dow theory. Ten eerste zouden de signalen vaak te laat komen, waardoor je dus nooit op de bodem verkoopt en/of op de top verkoopt. De technisch analist zal inderdaad ‘nooit’ beleggen in een markt die horizontaal beweegt. U bent wellicht later, maar u zult ook nooit tegen de trend in beleggen.

Verder wordt er als kritiek opgevoerd dat de economie en indices in de tussentijd zijn veranderd. De link tussen de verschillende indices die Charles Dow hanteerde zijn nu minder relevant. In onze huidige tijdperk vindt veel van de economie online plaats. Die diensten kunnen onmogelijk worden weergegeven in een transport index. Het risico is inderdaad dat de Dow theory op dit principe wat minder relevant is. Wellicht is het daardoor tegenwoordig misschien beter om te kijken naar de technologiebeurs de Nasdaq of naar de Semiconductor index waarin voornamelijk chipbedrijven zitten.

Bekijk een LYNX Masterclass over Technische Analyse:

LYNX Masterclass met Edward Loef

Zelf beleggen bij LYNX?

Wilt u beleggen in bull- en bearmarkten? Bij LYNX heeft u toegang tot ruim 100 beurzen in meer 30 landen. Bekijk het aanbod:

Handelsplatform-800x359

Beleggingsspecialist LYNX

Justin Blekemolen is beleggingsspecialist bij LYNX Beleggen. Hij schrijft columns over actuele onderwerpen op de beurs en bespreekt dagelijks het laatste beursnieuws in de LYNX Morning Call. Zijn columns zijn te volgen via het LYNX Kennisportaal en zijn persoonlijke Twitter.  In het verleden is Justin meerdere jaren actief geweest als technisch analist bij IEX en de Tostrams Groep.

Contact icon Bel gratis naar
0800 2030
Contact icon E-mail naar
info@lynx.nl
Contact icon Chat met een
LYNX medewerker