Alles wat u moet weten over de AEX index

De AEX index wordt vaak gezien als de graadmeter voor de stand van de Nederlandse economie.

Maar klopt dit wel?

Wanneer wij kijken naar de weging van de aandelen in de index, valt het op dat de AEX niet een ideale afspiegeling is van de Nederlandse economie.

Hoeveel waarde hechten beurshandelaren aan de Amsterdamse index?

Welke onderwerpen worden in dit artikel besproken?

  • VIDEO: alles over de AEX-index
  • Wat is de AEX index precies?
  • Geschiedenis van de AEX
  • Samenstelling van de AEX
  • Waarom is de AEX minder populair onder beurshandelaren?
  • Grootste crashes
  • AEX futures

Wat is de AEX index precies?

De AEX is een afkorting voor Amsterdam Exchange Index. Het is de belangrijkste beursgraadmeter van Nederland. De index laat de koersontwikkeling van de 25 grootste en meest verhandelde aandelen op de Amsterdamse beurs zien. De index bevat onder andere zwaargewichten aandeel Shell en aandeel Unilever.

Geschiedenis van de AEX index

Met de oprichting van de AEX in 1983 was Amsterdam een voorloper in Europa. De index werd voornamelijk gelanceerd om optiehandel mogelijk te maken. De AEX kreeg haar naam overigens pas in 1994, in 1983 werd het de EOE-index genoemd. Een afkorting voor European Options Exchange.

Het was voor het eerst in Europa dat een aandelenindex continu berekend werd. Door deze gestandaardiseerde index was het naast aandelen ook mogelijk om ook op een index opties uit te geven.

Bij de oprichting op 4 maart 1983 bestond de index uit 13 aandelen. Bekende namen als Ahold, Heineken, Philips en Unilever zijn op dit moment nog altijd met dezelfde naam vertegenwoordigd in de AEX index. Tot het jaar 1990 werden mondjesmaat aandelen aan de index toegevoegd, totdat het aantal van 25 werd bereikt. Vandaag de dag bestaat de AEX nog altijd uit 25 aandelen.

AEX index aandelen Heineken zwaargewicht

 

Samenstelling van de AEX index

Net als de meeste grote indices is de AEX een marktwaarde gewogen index. Hierbij worden overigens alleen de free float aandelen (vrij verhandelbare aandelen) meegerekend om de marktkapitalisatie te berekenen.  Dit is bijvoorbeeld de reden dat Unilever op dit moment zwaarder weegt dan het aandeel Shell, terwijl het bedrijf Royal Dutch Shell een hogere marktkapitalisatie kent.

Grote posities van enkele investeerders tellen dus niet mee. Dit betekent dat des te groter de marktkapitalisatie van een aandeel, des te zwaarder de weging van het aandeel in de index is.

In onderstaande tabel staat de huidige samenstelling van de AEX-index weergegeven. Elk kwartaal vindt een (kleine) herweging van de index plaats. Daarnaast wordt een keer per jaar uitgebreid gekeken naar de samenstelling van de index.

Naam aandeelTickercodeWeging
AalbertsAALB0,81%
ABN AmroABN2,21%
AegonAGN1,86%
Ahold DelhaizeAD4,50%
Akzo NobelAKZA3,79%
AlticeATC0,87%
ArcelorMittalMT3,24%
ASMLASML13,96%
ASR NederlandASRNL0,95%
DSMDSM2,75%
GalapagosGLPG0,58%
GemaltoGTO0,72%
HeinekenHEIA3,74%
INGINGA10,40%
KPNKPN1,63%
NN GroupNN2,07%
Philips LightingLIGHT0,61%
RandstadRAND1,31%
Royal Dutch ShellRDSA14,88%
RELX GroupREN3,07%
Unibail RodamcoUL3,58%
UnileverUNA13,98%
VopakVPK0,51%
Wolters KluwerWKL2,30%

Wat direct opvalt, is de enorme weging van aandelen als ASML, ING, Royal Dutch Shell en Unilever. Deze vier aandelen nemen bij elkaar 50% van de totale AEX-index voor hun rekening. Een beweging in één van deze vier aandelen, heeft dus een enorme invloed op de gehele index.

aex index aandelen royal dutch shell

 

Waarom is de AEX index minder populair onder beurshandelaren?

Deze weging van de AEX is dan ook een van de voornaamste redenen waarom de AEX minder populair is onder beurshandelaren. Door de scheve verdeling is er nauwelijks sprake van een brede spreiding wanneer u een positie in de AEX index inneemt. U heeft immers een onevenredig grote exposure naar aandelen als Royal Dutch Shell of Unilever.

De huidige scheve verdeling in de AEX-index is overigens geen uitzondering maar eerder regel. De sectoren van de zwaargewichten op dit moment anders zijn dan tien jaar terug. Voor de kredietcrisis waren het namelijk de financiële instellingen die een onevenredig groot aandeel hadden in de AEX-index.

De Amsterdamse index werd hard geraakt in 2008. Dit is een van de redenen (naast het niet herbeleggen van het dividend) waarom de AEX-index de top van voor de crisis nog altijd niet heeft bereikt.

Grootste crashes

De kredietcrisis van 2008 staat bij de meeste beleggers nog vers in het geheugen gegrift. Toch werd in dit rampjaar niet het grootste verlies op een handelsdag geleden. Wel is het jaar 2008 met 5 dagen vertegenwoordigd in de top 10 van grootste verliezen van de AEX op een handelsdag.

  1. 6 oktober 2008 (-9,14%)

Op de derde plaats van meest grootste crashes op een handelsdag staat 6 oktober 2008. Op deze handelsdag bereikten de zorgen rondom het aandeel Fortis en de ineenstorting van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers een kookpunt.

Beleggers vreesden dat ook Fortis ging omvallen en de handel in het aandeel werd hierom stilgelegd. Mocht het aandeel Fortis op deze dag wel zijn geopend, dan was het verlies voor de AEX hoogstwaarschijnlijk nog veel groter en had deze dag wellicht in de top 3 gestaan.

  1. 26 oktober 1987 (-9,27%)

Op plaats twee in deze top drie staat 26 oktober 1987. De AEX index bevond zich in een enorme correctie die een week eerder al was gestart.

  1. 19 oktober 1987 (-12%)

De grootste daling op een handelsdag is al van 30 jaar terug en vond plaats op 19 oktober 1987. Deze dag wordt ook wel zwarte maandag genoemd. Op deze chaotische dag daalde de AEX index (toen nog in guldens) van 247,09 punten tot 217,43 punten.

aex index gulden daling

Nadat de AEX van 1983 tot 1987 met ruim 300% was gestegen, werden beleggers op deze zwarte maandag compleet verrast. Dergelijke bewegingen waren nog nooit voorgekomen en er was eigenlijk ook nauwelijks aanleiding voor de daling. De enorme stijging die had plaatsgevonden en een stijging van de korte rentes worden als hoofdredenen aangewezen voor de enorme crash.

Nog niet heel lang geleden, namelijk op 24 augustus 2015 leek dit record te worden gebroken. Richting het einde van de handelsdag werd het verlies echter weer beperkt. In een dag werd de gehele jaarwinst van de AEX-index verpulverd toen de Chinese overheid de yuan liet devalueren. De zorgen om een afkoelende Chinese economie en de gevolgen voor de economieën wereldwijd zorgden voor paniek op de financiële markten.

AEX futures

De stand van de AEX index is in grote mate afhankelijk van de future-markt. De AEX future staat ook wel bekend onder de afkorting FTI.

Het gemiddeld dagelijkse volume ligt rond de 30.000 futures. De AEX future kent een multiplier van 200. Op de huidige stand van 530 punten heeft de future dus een contractwaarde van € 106.000.

Uiteraard is het via LYNX mogelijk om te handelen in de AEX future. De afkorting voor deze future is dezelfde als voor de index, namelijk EOE. Voor een uitgebreide uitleg over deze future verwijs ik u graag naar het stuk AEX future; de meest populaire Nederlandse future.

Voor real-time koersen van de AEX, kunt u de Euronext Basic Bundle inschakelen. Voor deze real-time koersen betaalt u maandelijks een bedrag van € 1,10.

De informatie in deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies en geldt niet als aanbeveling tot het doen van enige belegging. De auteur heeft wel positie in één van voornoemde financiële instrumenten.

Beleggingsspecialist LYNX

Roy van Santen is beleggingsspecialist bij LYNX Beleggen. Roy schrijft columns over actuele onderwerpen op de beurs. Zijn columns zijn te volgen via het LYNX Kennisportaal en de Twitter van LYNX.

Meer:
AEX

Gerelateerde artikelen

Contact icon Bel gratis naar
0800 2030
Contact icon E-mail naar
info@lynx.nl
Contact icon Chat met een
LYNX medewerker
Contact icon WhatsApp via
06 31 27 27 27